Bij tonsillitis (medische tonsillitis, angina tonsillaris) zijn de amandelen ontstoken. Dit uit zich meestal in keelpijn en slikproblemen. Vaak kan tonsillitis worden behandeld met medicijnen. Alleen als de amandelen heel vaak geïnfecteerd raken, worden ze verwijderd. Lees alles over symptomen, behandeling en huismiddeltjes voor tonsillitis!
Kort overzicht
- Vaak voorkomende symptomen: keelpijn, slikproblemen, rode en bedekte amandelen, rode keelwand, gezwollen lymfeklieren, koorts
- Behandeling: huismiddeltjes (nekomslag, gorgelen, zuigtabletten, etc.), pijnstillers, eventueel antibiotica, operatie
- Speciale vorm: chronische tonsillitis (terugkerende tonsillitis)
- Besmetting: Risico op besmetting hoog in de eerste dagen, via druppelinfectie
- Tonsillitis – duur: Acute tonsillitis geneest gewoonlijk binnen één tot twee weken, mits goed behandeld.
- Mogelijke complicaties: middenoorontsteking, sinusitis, oorpijn, peritonsillair abces, reumatische koorts, “bloedvergiftiging” (sepsis)
Symptomen: dit is hoe tonsitis zich manifesteert
Symptomen zoals keelpijn en slikproblemen zijn typerend voor tonsillitis. Meestal ontwikkelen ze zich binnen een paar uur. De palatinale amandelen aan beide zijden van de huig zijn duidelijk rood, gezwollen en mogelijk witachtig of gelig.
De wand van de keelholte is ook rood gekleurd en de lymfeklieren in de hoek van de kaak zijn vaak voelbaar vergroot. Bovendien is er een onaangename halitose (foetor ex ore) als een ander typisch teken van tonsillitis. De zieken voelen zich vaak zwak en saai. In veel gevallen is er ook sprake van (hoge) koorts. Een tonsillitis zonder koorts is ook mogelijk.
Verschillen tussen virale en bacteriële tonsillitis
Meestal zijn het virussen zoals neushoorn, corona of adenovirussen die tonsillitis veroorzaken. Naast tonsillitis hebben de getroffenen vaak ook last van verkoudheid. Daarom klagen patiënten met virale tonsillitis vaak
- snuiven
- hoesten
- Hoofdpijn en pijn in het lichaam
Naast virussen kunnen bacteriën, vooral streptokokken, ook minder vaak tonsillitis veroorzaken. Pus op de amandelen – herkenbaar aan witgele stippen of coatings – is een typisch teken van bacteriële tonsillitis. Het onderscheid tussen virale en bacteriële tonsillitis is meestal moeilijk. Voor patiënten van 15 jaar of ouder helpt een speciaal criteriasysteem (Centor-score) de arts de kans op streptokokkenamandelontsteking in te schatten (meer precies: een infectie met streptokokken van groep A):
- Koorts boven de 38 graden
- geen hoest
- gezwollen en pijnlijke cervicale lymfeklieren
- vergrote en gecoate amandelen
Als alle vier de symptomen van tonsillitis alle vier de symptomen hebben, is het ongeveer 50 tot 60 procent van de tijd een streptokokkeninfectie. Als drie van de bovenstaande symptomen aanwezig zijn, is de kans nog steeds ongeveer 30 tot 35 procent.
De Centor-score kan alleen een tendens aangeven, maar kan geen diagnose geven. Alleen de analyse van een amandelzwabber kan met zekerheid uitwijzen of er daadwerkelijk sprake is van streptokokkenamandelontsteking.
Om tonsillitis bij kinderen te kunnen beoordelen is er de aangepaste Centor Score (McIsaac Score). kan worden gebruikt vanaf de leeftijd van drie. De McIsaac-score bevat dezelfde criteria als de conventionele Centor-score. Alle kinderen tussen drie en veertien jaar krijgen echter een extra punt, volwassenen van 45 jaar en ouder één punt minder. Er zijn ook andere classificatiesystemen die kunnen helpen onderscheid te maken tussen virale en bacteriële tonsillitis.
Tonsillitis als symptoom en speciale vormen
Een tonsillitis is niet alleen een ziektebeeld. Het kan ook een symptoom zijn dat gepaard gaat met andere ziekten. Er zijn ook speciale speciale vormen. Voorbeelden zijn:
- Glandulaire Pfeiffer-koorts
- difterie
- roodvonk
- Herpangina
- Angina Plaut-Vincent
- Syfilis en gonorroe (gonorroe)
- tuberculose
- Lijstersangina bij schimmelinfectie
Tonsillitis – symptomen van klierkoorts door Pfeiffer’s klierkoorts: Als tonsillitis een symptoom is van deze virale ziekte, zijn de amandelen vuil, wit en grijs. Bovendien zijn de lymfeklieren in de hoek van de kaak, in de nek, keel en liesstreek vaak ernstig opgezwollen.
Tonsitis – Symptomen van difterie: Difterie is een gevaarlijke bacteriële infectie, vaak vergezeld van een ontsteking van het strottenhoofd of tonsillitis. De amandelen worden vervolgens bedekt met een grijsachtig witte coating. Als u de tandplak probeert te verwijderen, bloedt deze meestal. De getroffenen hebben vaak een verrotte, zoetige halitose, die bijvoorbeeld wordt vergeleken met gefermenteerde appels.
Tonsillitis – symptomen van roodvonk: tonsillitis door roodvonk manifesteert zich in dieprode amandelen, die soms bedekt zijn met etterende stokken. De keelwand is ook meestal roodachtig van kleur. Kleine, witachtige afzettingen kunnen op de binnenkant van de mond aan de binnenkant van de wangen verschijnen. Een witte “frambozen- of aardbeitong” is ook typisch in het begin en dan rood – de tong lijkt op het oppervlak van de genoemde vruchten.
Tonsillitis – symptomen van herpangina: Bij tonsillitis veroorzaakt door het Coxsackie A-virus (herpangina) zijn de amandelen slechts licht gezwollen. Bovendien vormen zich kleine blaasjes (aften) op het gehemelte en het slijmvlies van de wangen, die platte, pijnlijke defecten achterlaten nadat ze barsten. Andere symptomen zijn koorts, slikproblemen en een duidelijk gevoel van ziekte.
Tonsillitis – symptomen van angina Plaut-Vincent: Angina Plaut-Vincent is een zeldzame vorm van bacteriële tonsillitis die vooral bij jongere mannen voorkomt. Meestal is alleen de amandel aan één kant besmet. Het heeft zweren en een groengrijze laag slijm. Bovendien is er een slechte adem. Patiënten met dit ziektebeeld hebben doorgaans geen koorts en voelen zich doorgaans relatief gezond.
Tonsillitis – symptomen van syfilis en gonorroe: Syfilis (syfilis) is een seksueel overdraagbare aandoening die verschillende stadia kent. In de tweede fase ontwikkelt zich soms tonsillitis. Symptomen van deze zogenaamde angina specifica zijn gezwollen, rode amandelen met een sluierachtige, grijswitte laag (plaques opalines). Een grote, donkerrode uitslag is vaak zichtbaar op het mondslijmvlies (plaques muqueuses). Koorts komt niet voor.
Tripper (gonorroe) – een andere seksueel overdraagbare aandoening – kan onder andere leiden tot tonsillitis.
Tonsillitis – symptomen van schimmelinfectie
Een typische ziekteverwekker is de gist Candida albicans. De getroffenen hebben meestal een witachtige laag op hun mondslijmvlies (spruwstomatitis) en op de amandelen. Deze ziekte, ook bekend als spruw angina, komt meestal voor bij patiënten met een verzwakt immuunsysteem. Schimmel-tonsillitis kan ook het gevolg zijn van cortisone-sprays.
Tonsillitis – symptomen van tuberculose
Tonsillitis geassocieerd met tuberculose is zeer zeldzaam. In dit geval verschijnen er platte mucosale defecten op de amandelen.
Tonsillitis: behandeling
De behandeling van tonsillitis hangt af van de oorzaak, de ernst en of het vaker is opgetreden. Huismiddeltjes helpen vaak tegen een milde keelpijn veroorzaakt door tonsillitis. In de conventionele geneeskunde schrijven artsen meestal pijnstillers voor. Ze werken in de regel ook tegen eventuele koorts. Antibiotica worden ook gebruikt voor bacteriële tonsillitis. Als de tonsillitis chronisch of recidiverend is, kan een operatie nodig zijn.
Als complicaties zoals een peritonsillair abces (ingekapselde pusfocus) optreden, kan intramurale behandeling in een ziekenhuis noodzakelijk zijn. Artsen opereren hier meestal ook.
Zelfhulp bij tonsillitis: wat te doen thuis?
Vaak ontwikkelt milde tonsillitis zich als onderdeel van verkoudheid. Met behulp van fysieke dwangmiddelen en huismiddeltjes kunt u de genezing van uw tonsillitis ook zelf ondersteunen. De symptomen kunnen vaak met succes worden verlicht, bijvoorbeeld met de volgende tips:
- Nekomslag
- Gorgelen (met oplossingen en thee)
- Medicinale kruidenthee (bijvoorbeeld salie)
- Inademen
- bedrust
- vochtige kamerlucht
- drink genoeg (geen zure dranken, bijv. sap)
- eet liever zacht, gekruid voedsel
Wat u thuis nog meer kunt doen en waar de grenzen van huismiddeltjes zijn voor tonsillitis, lees het artikel tonsillitis: huismiddeltjes.
Tonsillitis: wanneer moet je naar een dokter?
Pijn is het meest vervelende symptoom van tonsillitis, vooral in de eerste paar dagen. Allereerst kunt u proberen om met de pijn om te gaan met maatregelen zoals nekwraps of zuigtabletten, speciale zuigtabletten en sprays en antiseptische en lokaal anesthetische gorgeloplossingen van de apotheek.
Als deze maatregelen niet voldoende zijn, kunt u vrij verkrijgbare pijnstillers proberen , zoals paracetamol of ibuprofen. De medicijnen hebben een pijnstillend (pijnstillend) en koortsverlagend (koortswerend) effect, en sommige hebben ook ontstekingsremmende (ontstekingsremmende) effecten. U mag deze stoffen echter alleen gebruiken als u niet allergisch bent voor de actieve ingrediënten.
Als u zwanger bent of chronisch ziek bent, bijvoorbeeld met uw nieren, hart of lever, of als u maagproblemen, allergieën of bloedstollingsstoornissen heeft gekend, mag u de medicatie alleen innemen na overleg met een arts! Paracetamol is ook niet aan te raden in het geval van glandulaire koorts (EBV-infectie), omdat het de lever extra belast.
Pijnstillers verlichten alleen de symptomen, ze bestrijden de ziekteverwekkers niet.
Als het immuunsysteem er ondanks rust en “zachte ondersteuning” niet in slaagt de ziekteverwekkende virussen of bacteriën te elimineren, of als de tonsillitis zeer ernstig is, moet u een arts raadplegen.
U moet ook medische hulp zoeken voor tonsillitis in de volgende situaties:
- abnormale ademhalingsgeluiden
- moeilijke ademhaling
- ernstige eenzijdige pijn, vooral bij kauwen, slikken of het openen van de mond
- Ziekteduur van meer dan drie dagen zonder verbetering
- aanhoudende toename van klachten
- acute reumatische koorts in de familie
- ernstige algemene ziekten
- hoge koorts, vooral als deze niet met medicatie kan worden verminderd
Medische behandeling voor bacteriële tonsillitis
Als de arts streptokokken-tonsillitis kan detecteren of als het zeer waarschijnlijk is, schrijft de arts meestal antibiotica voor, voornamelijk van het type penicilline V. Degenen die dit actieve ingrediënt niet kunnen verdragen, krijgen andere antibiotica (zoals cefadroxil of erytromycine), die ook effectief zijn. tegen streptokokken.
Andere antibiotica worden alleen gebruikt als de ziekteverwekkende bacteriën ongevoelig (resistent) zijn geworden voor de standaard actieve ingrediënten of de patiënt deze niet kan innemen.
Het is belangrijk: de antibiotica moeten worden ingenomen zolang de behandelende arts ze heeft voorgeschreven. Stop niet voortijdig met het innemen van de medicatie – ook niet als de symptomen van tevoren verbeteren! Sommige bacteriën kunnen dan nog steeds in het lichaam ravotten, wat dan weer een ontsteking kan veroorzaken of resistentie tegen het antibioticum kan ontwikkelen.
Bij elke antibioticatherapie kunnen resistente bacteriestammen ontstaan. Daarom mogen antibiotica niet profylactisch worden gebruikt bij tonsillitis, maar komen ze alleen in aanmerking als een bacteriële oorzaak is bewezen of zeer waarschijnlijk.
Medische behandeling voor virale tonsillitis
Antibiotica werken alleen tegen bacteriën, dus ze worden niet gebruikt voor virale infecties. Artsen gebruiken ze alleen voor virale tonsillitis als er een extra bacteriële infectie op de zieke slijmvliezen is geweest (superinfectie).
De behandeling van virale tonsillitis is daarom meestal beperkt tot het behandelen van symptomen zoals koorts en pijn. Naast pijnmedicatie kunnen huismiddeltjes en fysieke terughoudendheid het herstelproces versnellen.
Lichamelijke rust is vooral belangrijk bij infecties. Zelfs aanvankelijk onschadelijke ziekten kunnen mogelijk levensbedreigende myocarditis veroorzaken bij blootstelling aan overmatige stress.
Bij de klierkoorts van Pfeiffer kunnen inwendige organen (milt, lever) opzwellen en bestaat er een risico op een gescheurde milt. Deze complicatie is levensbedreigend en vereist een intramurale behandeling in een ziekenhuis. Fysieke bescherming is daarom ook hier uitermate belangrijk.
Chronische tonsillitis: wat te doen?
Chronische tonsillitis treedt op wanneer het tonsilweefsel keer op keer ontstoken raakt of de ontsteking nooit volledig verdwijnt. Ofwel (dood) materiaal van de ziektekiemen verzamelt zich in de depressies (crypten) van de amandelen, die een aanhoudende ontsteking veroorzaken. Of acute infecties blijven terugkomen. Het neergeslagen celmateriaal dient vaak ook als ideale voedingsbodem voor de ziekteverwekkers. Artsen noemen terugkerende tonsillitis als terugkerende tonsillitis .
U kunt meer lezen over symptomen en behandeling van chronische tonsillitis in het artikel Chronische tonsillitis.
Tonsillitis: wanneer een operatie moet worden uitgevoerd
Als tonsillitis vaak voorkomt, worden de amandelen vaak volledig verwijderd. Deze zogenaamde tonsillectomie is een van de meest uitgevoerde medische ingrepen in dit land. De chirurgen verwijderen de amandelen met warmte (bijv. Laserbehandeling, radiofrequentieapparaat) of met een schaar of een strik.
Er is ook de mogelijkheid om de amandelen gedeeltelijk te verwijderen (tonsillotomie). Het is een beetje zachter dan het volledig verwijderen van amandelen. Het is echter niet zeker hoe effectief een tonsillotomie op de lange termijn re-tonsillitis kan voorkomen.
U kunt meer lezen over de procedure, voordelen en risico’s van tonsillectomie in het artikel tonsillectomie.
Tonsillitis: behandeling met homeopathie
Veel patiënten wenden zich ook tot natuurgenezers met de vraag “Wat helpt bij tonsillitis?”. Homeopathie is vooral populair onder de alternatieve geneeswijzen. Het is echter geen vervanging voor de noodzakelijke conventionele medische behandeling.
Afhankelijk van de symptomen worden de homeopathische middelen Aconitum, Belladonna, Apis of Pyrogenium aanbevolen voor acute tonsillitis.
Het concept van homeopathie en de specifieke effectiviteit ervan zijn controversieel in de wetenschap en niet onomstotelijk bewezen door studies.
Tonsillitis: waar het vandaan komt
De tonsillitis (tonsillitis) is een ontsteking van de amandelen, die rechts en links in de keel zitten. Het is een van de meest voorkomende redenen waarom mensen naar een dokter gaan. Kinderen en adolescenten hebben meer kans op het ontwikkelen van tonsillitis dan volwassenen.
Virussen zijn meestal de oorzaak van tonsillitis. Bacteriën veroorzaken minder vaak tonsillitis, meestal van het streptokokken-type. De stippels of geel-witachtige afzettingen op de ontstoken amandelen, die typerend zijn voor bacteriële tonsillitis, bestaan uit dode bacteriën en dode cellen van het immuunsysteem. De tonsillitis kan eenzijdig of bilateraal optreden.
Acute ontsteking van de amandelen begint meestal snel. Bij de meeste patiënten verbeteren de symptomen echter aanzienlijk na slechts drie dagen. Tonsillitis geneest meestal vanzelf binnen een week of twee. In het geval van bacteriële tonsillitis kan de toediening van antibiotica echter nodig zijn om het genezingsproces te ondersteunen en te versnellen.
Artsen spreken van chronische tonsillitis als de ontsteking langer dan drie maanden aanhoudt. De cursus kan variëren. De ontsteking smeult vaak in de amandelen en patiënten zijn symptoomvrij of hebben slechts milde symptomen van tonsillitis. Af en toe laait er op deze verdieping een acuut ontstekingsproces op.
In de momenteel geldende richtlijnen wordt de term “chronische tonsillitis” niet gebruikt. In plaats daarvan spreken de experts van terugkerende tonsillitis, een terugkerende tonsillitis. U kunt hier meer over lezen in ons artikel Chronische tonsillitis.
Tonsillitis: oorzaken en risicofactoren
Een tonsillitis kan worden veroorzaakt door verschillende ziekteverwekkers. Deze kunnen gemakkelijk worden vastgemaakt aan het gespleten oppervlak van de amandelen. In principe is dit zelfs goed:
Als onderdeel van het immuunsysteem is een van de taken van de amandelen het onderscheppen van ziekteverwekkers die de keel zijn binnengedrongen en zo te voorkomen dat ze de luchtwegen infecteren. De amandelen bevatten talrijke immuuncellen die binnendringende ziekteverwekkers onschadelijk maken. Daarom vinden permanente natuurlijke ontstekingsprocessen in principe plaats in de amandelen. Als het organisme echter verzwakt is door bijvoorbeeld een griepachtige infectie, kan deze afweer worden verstoord, kan de ontsteking zich verspreiden en kan tonsillitis ontstaan.
Bacteriële tonsillitis – veroorzaker
In feite wordt tonsillitis in veel gevallen voorafgegaan door een virale infectie (bijvoorbeeld verkoudheid), die vervolgens kan worden gevolgd door een bacteriële infectie van de amandelen – meestal met ß-hemolytische streptokokken van Lancefield-groep A (Streptococcus pyogenes). Het resultaat is bacteriële (etterende) tonsillitis. Andere ziekteverwekkers kunnen ook bacteriële tonsillitis veroorzaken:
- Verschillende streptokokkenstammen
- Stafylokokken
- Haemophilus influenzae type b
- Corynebacteriën
- Nokardia
- Neisseria gonorrhoeae
De speciale vorm Angina Plaut-Vincenti (ulceratieve tonsillitis) is meestal een gemengde infectie: schroefbacteriën (vooral Treponema vincentii) en fusobacteriën (vooral Fusobacterium nucleatum) veroorzaken tonsillitis.
Virale tonsillitis – veroorzaker
Bij een virale tonsillitis worden de ontstekingsprocessen in het tonsilweefsel bijvoorbeeld veroorzaakt door typische “verkoudheidsvirussen” uit de groep van rhinovirussen. Andere mogelijke triggers zijn
- Coronavirus
- Adenovirussen
- Influenzavirussen en para-influenza-virussen
- Epstein-Barr-virus (veroorzaker van Pfeiffer-klierkoorts)
- Enterovirussen zoals coxsackievirussen
- RS-virus, vooral van tonsillitis bij kinderen
Angina agranulocytotica
Sommige mensen hebben bijvoorbeeld nauwelijks afweercellen vanwege sterke chemotherapie, zoals bij bloedkanker, of vanwege andere medicijnen zoals metamizol. Artsen noemen dit agranulocytose. Dit kan leiden tot tonsillitis met vuile zweren, sterke slechte adem en koorts. Bovendien voelen de getroffenen zich ernstig ziek. Lymfeklieren zwellen echter meestal niet omdat de immuuncellen die zich daar ophopen nauwelijks aanwezig zijn.
Een tonsillectomie kan niet worden uitgevoerd bij angina agranulocytotica!
Is tonsillitis besmettelijk?
Omdat de ziekteverwekkers ook in het speeksel voorkomen, is tonsillitis besmettelijk – op voorwaarde dat de infectie daadwerkelijk tonsillitis veroorzaakt, omdat een infectie afhankelijk van de ziekteverwekker en van persoon tot persoon anders verloopt. Verkoudheidsvirussen zijn vaak de oorzaak van tonsillitis. Maar lang niet alle verkoudheden gaan gepaard met tonsillitis.
Andere mensen kunnen besmet raken met de gebruikelijke ziekteverwekkers van tonsillitis door kiembevattende druppeltjes. Artsen spreken hier van druppelinfectie.
Omdat het risico op infectie met tonsillitis hoog is, vooral in de eerste paar dagen, moet u gedurende deze tijd zoveel mogelijk contact met andere mensen vermijden.
Als tonsillitis wordt behandeld met een antibioticum, kan het risico op infectie al na één dag aanzienlijk worden verminderd. Als er geen wordt voorgeschreven, bijvoorbeeld voor virale tonsillitis, is de patiënt gedurende één tot twee weken besmettelijk.
In tegenstelling tot waterpokken ben je bijvoorbeeld niet immuun voor herinfectie na tonsillitis.
Tonsillitis: onderzoeken en diagnose
Ernstige keelpijn en slikproblemen, vermoeidheid en koorts leiden de getroffenen vaak naar de dokter. Hij stelt eerst enkele vragen over de medische geschiedenis ( anamnese ). Mogelijke vragen zijn bijvoorbeeld:
- Hoelang bestaan de klachten?
- Wat zijn de symptomen (koorts, keelpijn, huiduitslag, kortademigheid enz.)?
- Heeft u pijn bij het kauwen, slikken of het openen van uw mond?
- Is de tonsillitis weer ontstaan (acute tonsillitis) of is het een terugkerend probleem (chronische tonsillitis)?
Fysiek onderzoek
De arts controleert vervolgens of er roodheid, zwelling of plaque op de keel en amandelen te zien is. Hij scant ook de lymfeklieren, vooral in de nek en achterkant van het hoofd. Ze kunnen gezwollen zijn met tonsillitis.
Het onderzoek en de beschreven symptomen zijn meestal voldoende voor de arts om “tonsillitis” te diagnosticeren.
Keel staafje
Als het vermoeden bestaat dat de tonsillitis wordt veroorzaakt door bepaalde bacteriën (bèta-hemolytische streptokokken van groep A, afgekort GABHS), zal de arts een keelzwabber nemen. Om dit te doen, aait hij de achterkant van de keelholte met een speciaal wattenstaafje om daar een monster van het speeksel te nemen. Eventuele streptokokken die in het uitstrijkje aanwezig kunnen zijn, kunnen vervolgens met een sneltest of in het laboratorium worden opgespoord: het resultaat van de sneltest is na enkele minuten beschikbaar, maar de test detecteert niet elke streptokokkeninfectie. De analyse van het uitstrijkje in het laboratorium is betrouwbaarder – met behulp van een bacteriecultuur. Maar dat duurt een dag of twee.
Verder onderzoek
In sommige gevallen kan aanvullend onderzoek nodig zijn. Als bijvoorbeeld een ingekapselde pusfocus (abces) wordt vermoed, zal de arts een echografisch onderzoek uitvoeren. In sommige gevallen kan bloedonderzoek ook nuttig zijn, bijvoorbeeld om andere ziekten uit te sluiten.
Tonsillitis: ziekteverloop en prognose
Het beloop van tonsillitis is afhankelijk van veel factoren. Deze omvatten het type tonsillitis, evenals de fysieke conditie en het immuunsysteem van de patiënt.
In het geval van acute tonsillitis nemen de symptomen meestal na een paar dagen aanzienlijk af. De symptomen verdwijnen binnen een week of twee volledig. Het kan iets langer duren voordat de zwelling van de amandelen is verdwenen.
Als bacteriële tonsillitis wordt behandeld met antibiotica, wordt de duur van de ziekte verkort.
Complicaties van tonsillitis
Sport moet worden vermeden bij (etterende) tonsillitis, omdat het immuunsysteem al veel energie nodig heeft om ziektekiemen te bestrijden. Anders kan tonsillitis chronisch worden of complicaties veroorzaken. Omdat lichamelijke inspanning ook het risico vergroot dat bacteriën via de bloedbaan naar andere organen worden getransporteerd.
Daarnaast treden vaak complicaties op als een bacteriële, etterende tonsillitis helemaal niet of te kort is behandeld met antibiotica. Er is ook een verhoogd risico op complicaties tijdens de zwangerschap.
Hier is een overzicht van belangrijke complicaties van etterende tonsillitis:
Middenoor en sinusitis
Een middenoorontsteking (otitis media) treedt meestal op wanneer de ventilatie van de zogenaamde oortrompet (verbinding van de nasopharynx naar het middenoor) wordt verhinderd door zwelling van het slijmvlies. Het is vergelijkbaar met een sinusinfectie. Oorpijn of drukpijn over de maxillaire en frontale sinussen zijn dan typische symptomen. Middenoor- en sinusinfecties zijn veel voorkomende comorbiditeiten en / of gevolgen van tonsillitis, vooral in de kindertijd.
Peritonsillair abces
In het geval van tonsillitis met peritonsillair abces, wordt een inflammatoire focus ingekapseld tussen de tonsil en het omliggende bindweefsel (peritonsillitis). Meestal puilt de keelholtewand aan de aangedane zijde aanzienlijk naar binnen uit. De getroffenen hebben vaak ernstige keelpijn en slikpijn en kunnen hun mond maar minimaal openen (kaakklem). Andere symptomen zijn
- klonterige taal
- verhoogde speekselvloed
- “Wry neck” met het hoofd naar één kant gekanteld
- Ademhalingsgeluiden (stridor)
- mogelijk kortademigheid met toenemende zwelling en dus vernauwing van de luchtwegen
Mensen die roken terwijl ze amandelontsteking hebben, hebben meer kans op het ontwikkelen van een abces. Een andere risicofactor is een slechte mondhygiëne.
Reumatische koorts
Streptokokken-tonsillitis kan reumatische koorts tot gevolg hebben. Dit is een soort auto-immuunreactie die wordt veroorzaakt door celcomponenten van de streptokokken. Meestal krijgen de getroffenen weer koorts. Bovendien kunnen een cirkelvormige, roodachtige uitslag (erythema annulare rheumaticum) en pijnlijke gewrichtsontsteking optreden. Dit laatste kan vele jaren duren of keer op keer oplaaien als het verloop ongunstig is.
Bovendien kan hartontsteking ontstaan tijdens reumatische koorts. Beïnvloed is ofwel de binnenste laag van het hart (endocarditis), de hartspier (myocarditis) of het pericardium (pericarditis) – of alle structuren (pancarditis). Deze ontsteking kan ervoor zorgen dat het hart niet meer gestaag klopt. Endocarditis is bepalend voor de prognose op lange termijn omdat het kan leiden tot blijvende hartklepafwijkingen (meestal mitralisklep, ook aortaklep).
Acute reumatische koorts kan ook het zenuwstelsel aantasten en zich manifesteren als zogenaamde ” chorea minor “. Deze ziekte verschijnt een paar weken tot maanden nadat de tonsillitis is verdwenen. Symptomen zijn razendsnelle schietbewegingen van de armen, keel en keel. Deze schokken treden plotseling op en kunnen niet worden gecontroleerd.
Ontsteking van de nierlichaampjes (acute post-streptokokken glomerulonefritis)
Bij sommige patiënten is acute nierontsteking (meer bepaald: ontsteking van de nierlichaampjes) het gevolg van tonsillitis. Een teken hiervan is bijvoorbeeld bloed in de urine. Soms is het echter maar een zeer kleine hoeveelheid bloed die nauwelijks zichtbaar is met het blote oog, maar alleen betrouwbaar kan worden gedetecteerd in het laboratorium (occult bloed). Andere mogelijke symptomen zijn
- Pijn in de ribben
- Minder plassen door minder urine
- Hoge bloeddruk (zoals bij hoofdpijn)
- Oedeem
- Ziek voelen
Ongeveer de helft van de getroffenen heeft geen symptomen, maar ontwikkelt in sommige gevallen blijvende nierbeschadiging.
Streptokokken-tonsillitis kan ook nierontsteking veroorzaken bij kinderen. In ernstige gevallen kan de nier zelfs volledig falen. Meestal herstellen de kinderen echter binnen een paar dagen.
sepsis
Soms komen bacteriën die tonsillitis veroorzaakten in de bloedbaan en verspreiden ze zich door het lichaam. Men spreekt hier van bacteriële bloedvergiftiging (sepsis). Het is een ernstig, levensbedreigend ziektebeeld waarbij veel organen van het lichaam hun functionaliteit kunnen verliezen. Hier is intensieve medische zorg nodig.
Extra informatie:
Richtlijn:
- Therapie van ontstekingsziekten van de amandelen – tonsillitis (status: 31.08.2015, geldigheid verlengd tot 30.08.2020)
